Actus Tragicus կամ Fenita la comedia

Մտորումներ Արամ Պաչյանի “Actus Tragicus” էսսեն կարդալուց հետո:

 

Ահա և վերջ: Ես 17 տարեկան եմ: Դեռ երեկ համոզում էի ինձ, որ ողջ կյանքը դեռ առջևումս է, ես դեռ 16 տարեկան եմ ու ընդամենը 16 տարի եմ ոտնակոխ անում ոտնաթաթերիս տակ սփռված մայր-հողը: Իսկ այսօր արդեն վերջ, առավոտյան ժամը 9-ին այդ անմեղ 16 տարիները համալրվեցին ևս մեկով. 16+1=17, իսկ դա արդեն աններելի է. պատկերացրեք միայն, 17 տարի շարունակ կոխկրճել մի ամբողջ Մոլորակ, որի համեմատությամբ դու մի մրջյունի չափ էլ չկաս:

Ես միշտ ասում էի, որ ամեն մարդ մի աշխարհ է: Իսկ աշխարհների ժամանակացույցում 17 տարին էլ, 17 դարն էլ դեռ պատանեկություն են: Իմ աշխարհում ես անչափ երիտասարդ պիտի լինեմ, և այդպես էլ կա: Բայց ամեն անգամ, երբ այդ երիտասարդ աշխարհից վերդառնում եմ այս՝ արդեն մի քանի միլիոն տարի գոյատևած աշխարհը, միանգամից ծերանում եմ մի քանի միլիոն տարով: Մթնոլորտի բազմաթիվ և բազմապիսի շերտերը իրենց ծերությամբ ու անօգնականությամբ ճնշում են ինձ, և ես զգում եմ, ինչպես է մի ակնթարթում կնճռոտվում դեմքս:

Ծննդյան վկայականս վկայում է, որ ես դեռ 17 տարեկան եմ: Արդեն 17: Ճիտ է, մի քանի օր առաջ ես մի տարով ավելի երիտասարդ էի, բայց դե ի՞նչ է մի տարին աշխարհների պատմության համար, ոչինչ, մի ակնթարթ էլ չի լինի: Փաստորեն և փաստացի ես դեռ երիտասարդ եմ, բայց ինչո՞ւ եմ ամեն առավոտ զարթնում ծերունական գլխացավով և ամեն երեկո անկողին մտնում պապական ռևմատիզմով:

Ամեն ինչ չափից դուրս պարզ է: Հաշվարկը: Երբ սկսվում է հաշվարկը, վերջանում է երիտասարդությունը:

15 րոպե ունեմ հաց ուտելու համար:

30 րոպե դասից չուշանալու համար:

2 օր, որ կատարեմ տնային հանձնարարութունս:

1 ամիս, որ կարողանամ ուղղել քառորդային գնահատականը:

0.5 տարի, որ գոնե մի քիչ պատրաստվեմ ընդունելության քննությանը:

4 տարի, որ վերջապես մասնագետ դառնամ ու կարգին փող աշխատեմ:

30 րոպե ամեն օր, որ ուզածս գրքից 15 էջ կարդամ, եթե այն հայերեն է, և 30 էջ, եթե ռուսերեն է:

Եթե 10 րոպե շատ քնեմ, դասից 30 րոպե կուշանամ:

Եթե 5 րոպե չխոսամ սրա հետ, ինձնից կնեղանա:

Եթե, եթե, եթե…

Կարծես ժամանակ եմ վաճառում: 15 րոպե հիմա. 40 րոպե մի քիչ հետո: Պարզ է, որ պիտի ծերանաս:

Միևնույն ժամանակ գիտես, որ եթե չանես այդ, երբեք կարգին կյանք չես ունենա, չես ունենա բարձր աշխատավարձ ու հարամարավետ բնակարան, չես կարողանա ամռանը գոնե երկու ամիս լողափում անցկացնել: Եթե չվաճառես ժամանակդ հիմա, հետո ստիպված ես լինելու կրկնակի էժան վաճառել այն, հետո, երբ վերջնականապես հասկանաս, որ արդեն վաղուց երիտասարդ չես ու վերջապես ուզենաս ապրել՝ ամբողջ սրտով ուզենաս:

Մյուս կողմից էլ շատ լավ գիտակցում ես, որ եթե հիմա լավ վաճառես ժամանակդ, վաղը-մյուս օրը այն մեծ պահանջարկ կունենա և կկարողանաս այն կրկնակի թանկ վաճառել ու կրկնակի շատ, բայց էլի չես կարողանա քեզ պահել գոնե մի րոպե:

Ասում են, որ քնելուց առաջ մարդկային ուղեղը 5-10 րոպե է խլում կյանքից, որ մտածի միայն իրեն հուզող հարցերի մասին: Պատկերացրու, եթե այդ 10 րոպեն էլ չունենաս: Դա էլ վաճառես՝ կրկնակի թանկ, քան հիմա ես վաճառում:

Ամեն դեպքում ապրելու և կյանքը գնահատելու ժամանակ չի մնում ու չի մնա՝ ո՛չ այսօր, ո՛չ էլ վաղը:

Աստված իմ, 16 տարի առաջ, երբ մի տարեկան էի, հաշվել չգիտեի ու այնքան երջանիկ էի: Իսկ 11 տարի առաջ, առաջին դասարանում, ինչ-որ բարի ուսուցիչ սովորեցերց ինձ հաշվել ու դրանով խաչ դրեց իմ երջանկության վրա:

30 րոպեում կանեմ դասերս ու էլի 40 րոպե կունանամ մինչև ժամը 10-ը, որ մուլտիկ նայեմ:

Ամեն ինչ շատ պարզ է:

Fenita la comedia, փոքրիկ, այսօրվանից դու հաշվում ես ժամանակդ, որ մնացել է մինչև ժամը 10-ը, հաջորդ օրվա ժամը 10-ը, մյուս օրվա ժամը 10-ը, կյանքիդ վերջին օրվա ժամը 10-ը…

One thought on “Actus Tragicus կամ Fenita la comedia

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s